Brancheorganisaties zorg stemmen in met vernieuwde zorgbrede governancecode
7 december 2009
De brancheorganisaties ActiZ, GGZ Nederland, NVZ en VGN hebben in de maand november ingestemd met een vernieuwde Zorgbrede Governancecode. De Zorgbrede Governancecode 2010 wordt op 1 januari a.s. van kracht en vervangt de bestaande code die vanaf 1 januari 2006 van kracht was. De code geldt als lidmaatschapseis voor de leden van de brancheorganisaties.
Aanleiding
De aanleiding voor een herziening van de code werd allereerst gevormd door een evaluatie van de huidige code. De aanbevelingen uit deze evaluatie waren reden om de code op een aantal punten te herzien.
Een tweede aanleiding werd gevormd door de behoefte in delen van de zorgsector om governanceregels op te stellen voor de introductie van risicodragend kapitaal en aandeelhouderschap in de zorg.
Daarnaast werden de sector en de maatschappij de afgelopen jaren opgeschrikt door een aantal incidenten die het vertrouwen in het bestuur en toezicht van zorginstellingen onder druk hebben gezet. De zorgsector wil investeren in de verbetering van bestuur en toezicht om zo het vertrouwen te vergroten.
Om het draagvlak voor de nieuwe code te verkrijgen, heeft de BoZ een conceptversie voorgelegd aan de minister van VWS, organisaties van belanghebbenden en beroepsbeoefenaren en andere stakeholders. Op grond van de reacties zijn er nog een aantal wijzigingen doorgevoerd.
Verhelderd en aangescherpt
De nieuwe code regelt dat verbonden rechtspersonen zoals dochter bvs, onder de code vallen. De code biedt een tijdelijke dispensatieregeling voor kleine zorgorganisaties om de dynamiek in de sector te bevorderen. De code positioneert de dialoog met belanghebbenden als fundament voor de zorgorganisatie als maatschappelijke onderneming. Kenmerkend voor de zorgorganisatie als maatschappelijke onderneming is dat een open en actieve relatie met alle belanghebbenden wordt aangegaan. Deze is cruciaal voor de maatschappelijke inbedding van de zorgorganisatie.
De verantwoordelijkheid voor kwaliteit en veiligheid is voor de Raad van Bestuur en voor de Raad van Toezicht geëxpliciteerd. Ook zijn deskundigheidseisen op het gebied van zorg uitgebreid. Ten minste één lid van de Raad van Toezicht moet beschikken over voor de zorgorganisatie relevante kennis en ervaring in de zorg. Verder is het artikel dat belangenverstrengeling moet voorkomen, aangescherpt.
Raad van Toezicht
De positie van de Raad van Toezicht is verhelderd. Zo is de werkgeversrol van de Raad van Toezicht benoemd; de Raad van Toezicht draagt zorg voor een capabel bestuur en stelt ook een maatschappelijk passende beloning vast. De goedkeuringsbevoegdheden van de Raad van Toezicht zijn nu in de code opgenomen.
De code regelt dat het aantal bestuurlijke of toezichthoudende functies van de leden van de Raad van Toezicht zodanig moet zijn dat een goede taakvervulling door ieder van de leden van de Raad gewaarborgd is.
Klokkenluidersregeling
De nieuwe code bevat een klokkenluidersregeling die regelt dat werknemers ernstige misstanden in de onderneming op een veilige manier kunnen melden.
Introductie van risicodragend kapitaal
Vreemd kapitaal en winstuitkering kunnen op basis van deze code als middel hun functie vervullen binnen de grenzen van de zorgorganisatie als maatschappelijke onderneming. Daarmee zijn de brancheorganisaties van mening een volwaardig alternatief voor de voorgenomen wetgeving voor de rechtsvorm van de maatschappelijke onderneming te hebben neergezet.
Niet vrijblijvend
De toepassing van de code is niet vrijblijvend. Het pas toe of leg uit-beginsel moet zo begrepen worden dat de regels uit de code dienen te worden toegepast, tenzij de situatie van dien aard is dat het afwijken van de regels evident tot betere resultaten leidt. Over die afwijking moet altijd verantwoording worden afgelegd. Daarbij moeten die betere resultaten worden bezien vanuit het perspectief van de doelstellingen van de maatschappelijke onderneming en de goede besturing daarvan.
Ten slotte is als waarborg voor de naleving van de code 2010 expliciet de verwijzing naar de geschillenregeling via de Governancecommissie Gezondheidszorg opgenomen.
Toekomst
Met de nieuwe code wil de zorgsector een antwoord bieden op recente ontwikkelingen, maar ook zelf richting geven aan de toekomst van de sector.
Uiteindelijk draait het daarbij niet alleen om regels, maar om de intentie dat het bestuur en toezicht dienstbaar is aan de maatschappelijke doelstelling van de zorgorganisatie en dat dit doorwerkt in het dagelijks handelen van betrokkenen.
